Sprzęt medyczny,  Wiadomości medyczne

Wszystko, co powinieneś wiedzieć o budowie stetoskopu

stetoskopStetoskop, inaczej zwany fonendoskopem, to urządzenie lekarskie służące do osłuchiwania klatki piersiowej, serca i jamy brzusznej pacjenta. Jest to podstawowy sprzęt diagnostyczny, wykorzystywany praktycznie w każdej dziedzinie medycyny. Stetoskop to stały atrybut zawodu lekarza, nieodzownie z nim kojarzony. Pierwowzór tego urządzenia  powstał w 1816 roku. W 1964 roku stetoskop został udoskonalony i opatentowany przez amerykańskiego kardiologa Davida Litmanna, który jest twórcą współczesnej wersji narzędzia, znanego z gabinetów lekarskich.

Pierwszy stetoskop skonstruował w 1816 roku francuski lekarz René Laennec. Pierwowzór stetoskopu wykonany był z drewna i miał płaskie zakończenie od strony ucha. 35 lat później Irlandczyk Arthur Leared udoskonalił fonendoskopy, wyposażając je w dwie słuchawki. Tak powstał pierwszy stetoskop dwuuszny. Jednak prawdziwa rewolucja w konstrukcji stetoskopu zaszła dzięki pomysłowości Davida Litmanna. On jako pierwszy zaproponował użycie membrany, która zdecydowanie poprawiła jakość osłuchiwania poprzez wzmocnienie dźwięku. Genialny twórca założył spółkę, która początkowo produkowała stetoskopy tylko dla lekarzy i pielęgniarek. Jednak wkrótce, firma powiększyła się a David Litmann poświęcił się konstruowaniu coraz lepszych modeli fonendoskopu, opracowując specjalnie dostosowane słuchawki medyczne dla potrzeb kardiologii, pediatrii, nenatologii i anestezjologii. Stetoskopy Litmann do dzisiaj są symbolem najlepszej jakości i sprawdzonej przez specjalistów, znanej na całym świecie marki. Więcej informacji o stetoskopach tej marki można znaleźć tutaj: https://mednova.pl/blog/stetoskop-littmann-sluchawki-lekarskie-podzial.html

Budowa stetoskopu

Współczesny fonendoskop zbudowany jest z:

  • Liry – czyli górnej, metalowej części stetoskopu.
  • Oliwek – czyli gumowych, okrągłych części, które lekarz umieszcza w uszach.
  • Drenu – elastycznego przewodu łączącego lirę z głowicą.
  • Głowicy- czyli części przykładanej do pleców lub klatki piersiowej pacjenta.
  • Membrany – powłoki umieszczonej w głowicy, odpowiedzialnej za wzmacnianie słyszanych przez lekarza dźwięków.

 

Głowica

Głowica kumuluje sygnały akustyczne odbierane wprost ze skóry pacjenta i przekazuje je poprzez dren, lirę i oliwki do uszu lekarza. Na rynku dostępne są dwa rodzaje głowic stetoskopów: głowice podwójne i pojedyncze. Głowica podwójna z jednej strony wyposażona jest w membranę do osłuchiwania tonów wysokich. Z drugiej strony znajduje się lejek przeznaczony do tonów niskich. Aby przełączyć stetoskop na dane tony należy obrócić głowicę względem drenu. W głowicy pojedynczej zastosowana jest jedna membrana dwutonowa, dostosowana do odbierania szerokiego pasma częstotliwości. Taka membrana zwana jest również wieloczęstotliwościową.  To czy lekarz słyszy tony niskie lub wysokie zależy od siły nacisku z jaką przykłada głowicę do skóry pacjenta. Membrana dwutonowa jest rozwiązaniem autorstwa Davida Litmanna. Stetoskopy Litmanna z zastosowaniem membrany wieloczęstotliwościowej ułatwiają i przyśpieszają badanie.

Lira

Indywidualnie dopasowana lira jest podstawą dobrego stetoskopu. Najważniejszym jej elementem są oliwki. Większość producentów zapewnia w swoich stetoskopach wymienne oliwki różnych rozmiarów. Każdy lekarz musi dopasować ich rozmiar oliwek do swoich uszu. Powinny być miękkie i szczelne, aby zapewniać dobry odbiór dźwięków. Metalowy przewód liry musi być nachylony do przodu pod kątem zapewniającym dobre ułożenie oliwek w uchu. Zazwyczaj jest to około 15°. Siłę nacisku oliwek na ucho badającego reguluje się przy pomocy sprężyny. Każdy użytkownik stetoskopu powinien pamiętać o właściwej pielęgnacji sprzętu.  Mimo, że zazwyczaj każdy lekarz posiada własny stetoskop, oliwki należy regularnie myć w ciepłej wodzie z mydłem.

Dren

Przewód akustyczny łączący lirę z głowicą nazywany jest drenem. Musi być elastyczny, tak aby umożliwiać swobodne manewrowanie głowicą stetoskopu. Dodatkowo przewód akustyczny musi zapewniać doskonałą izolację dźwięków z zewnątrz, równocześnie nie tłumiąc dźwięków z głowicy. Do tego celu wykorzystuje się polichlorek winylu czyli PCV. Dzięki temu, stetoskop łatwo się czyści i nie uczula. Jednak PCV w wyniku kontaktu z lipidami obecnymi na skórze człowieka może z czasem stwardnieć, co znacznie utrudni korzystanie z fonendoskopu. Dlatego, aby mieć pewność, że stetoskop będzie służył latami, należy sprawdzić czy został wykonany z dobrej jakości PCV. Dodatkowo, w przypadku noszenia urządzenia na szyi, warto unikać bezpośredniego kontaktu drenu ze skórą.

Na rynku wykorzystywane są dwa rodzaje drenów- z pojedynczym lub podwójnym przewodem akustycznym. W dziedzinach medycyny, w których jakość osłuchiwania ma duże znaczenie stosuje się przewody podwójne. Takie rozwiązanie eliminuje dźwięki tarcia i zdecydowanie poprawia akustykę. Dostępne są dreny z dwoma osobnymi przewodami lub z przewodem pojedynczym, który w przekroju ma dwa kanały. Stetoskopy z przewodami podwójnymi wykorzystuje się głównie w kardiologii.  Producenci zapewniają ogromny wybór kolorowych drenów, dzięki czemu każdy lekarz jest w stanie znaleźć stetoskop odpowiadający jego gustom.

Stetoskopy elektroniczne

Najnowocześniejszym rozwiązaniem technologicznym są stetoskopy elektroniczne. Dzięki zastosowanemu systemowi redukcji szumów, dźwięk słyszany przez lekarza jest o 85% bardziej czysty niż w klasycznym stetoskopie. Stetoskopy elektroniczne wzmacniają zbierane sygnały akustyczne nawet 24 razy. Dodatkowo, posiadają wyświetlacze, które pozwalają na odczyt czynność akcji serca pacjenta czy poziomu naładowania baterii urządzenia. Stetoskopy elektroniczne pozwalają również na nagranie osłuchiwanych dźwięków, co pozwala na porównanie stanu pacjenta przed i po leczeniu.

Mimo, że od opatentowania przez Davida Litmanna pierwszego profesjonalnego stetoskopu minęły już 52 lata, to prace nad doskonaleniem tych urządzeń wciąż trwają. Fonendoskop, który jest podstawowym atrybutem lekarza nie zmienia się z zewnątrz, lecz rozwiązania technologiczne zastosowane w produkcji pozwalają na coraz lepszą jakość odsłuchiwanych dźwięków.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *